Hoe herken je een kip van een haan?


Hoe herken je een kip van een haan?

Heb je net nieuwe kuikens of gewoon nieuwe kippen en weet je niet goed of het nu allemaal hennen (vrouwelijke kippen) of er ook één of meerdere hanen tussen zitten? Geen nood, hieronder lees je alles wat je moet weten om het geslacht te kunnen bepalen!

In het algemeen geldt dat een haan vaak wat groter is dan een hen. De kam en lellen van een haan zijn ook groter en opvallender van kleur. Ook hebben de hanen vaak mooiere en opvallendere kleuren dan de hen.

Dit is het korte antwoord, uiteraard is er veel meer over te vertellen. In dit artikel lees je meer over de duidelijke verschillen tussen een vrouwelijke kip en een haan. Daarnaast is het ook mogelijk om aan het gedrag van het dier te herkennen of het een man of een vrouw is.

Vrouwelijke hen versus een haan

Het lijkt op het eerste zicht makkelijk om te zeggen: dit is een hen en dat is een haan. We hebben in ons hoofd het beeld zitten van die typische haan met een grote kam en snavel. Maar dit is enkel een ideaalbeeld en niet alle hanen zijn zo makkelijk te onderscheiden!

Misschien weet je nog niet wat het verschil is tussen een kip, hen en haan? Een haan is de benaming voor een mannelijke kip, hij is vaak wat groter, heeft vaak een grote kam en is meestal de groepsleider van de toom. Een hen is een vrouwelijke kip. In het algemeen is kip ook vrouwelijk, dus een kip of hen is hetzelfde.

Kijken naar het ei

Als je de kippen vanaf het ei hebt, dan kan je al een schatting van het geslacht doen door de eieren te bestuderen. Als u de kippen (of hanen) als kuiken of volwassen dier hebt gekocht of gekregen kan u deze methode uiteraard niet meer toepassen.

DierDier

De vorm

Je kan een schatting maken van het geslacht van de kip door naar de vorm van het ei te kijken. Over het algemeen zijn hanen afkomstig van eieren die een scherpe punt vertoonden. De eieren van hennen (vrouwelijke kippen) zijn meestal meer gerond en minder scherp als die van de hanen.

Je hoort het al: scherp of afgerond zijn relatieve begrippen. Je kan dus niet met volledige zekerheid het geslacht bepalen door gewoon naar de vorm van het ei te kijken. Maar het kan dus wel een indicatie zijn!

Kijken naar de veren

Bij jonge kuikens kan er gekeken worden naar de veren om een idee te krijgen van het geslacht. Vrouwelijke kipjes zouden langere veren op de vleugel hebben dan de toekomstige hanen. De toekomstige hanen zullen in het algemeen iets wat langere veren op de staart hebben.

Sommige kippenrassen hebben een makkelijk onderscheid tussen hen en haan

Er zijn bepaalde rassen waarbij het geslacht makkelijk te bepalen is. Het zijn zogenaamde auto-geslachtsbepaling rassen. Bij deze rassen (je dient dus wel het exacte ras van de kip te kennen) zal er een steeds voorkomend verschil zijn tussen de mannelijke of vrouwelijke kuikens of wanneer ze volgroeid zijn.

Dit kan gaan tot een verschillende kleur van veren op de buik, een verschillende soort veer op de kop tot een kleurverschil op de poten. Als je het exacte ras van je kip kent is het geen slecht idee om eens op te zoeken of dat ras zo’n kenmerken vertoond.

Koop je kuiken bij een goede kippenkweker

Een goede kippenkweker die veel kennis heeft van zijn rassen zal met een goede nauwkeurigheid kunnen zeggen of je kuiken een hen of haan is. Maar zelfs zij kunnen zich vergissen, de toekomst zal dan uitwijzen of hij goed zat of niet.

Afwachten

Dit lijkt de enige echte methode om er 100 procent zeker van te zijn of je kuiken een hen of haan is. De andere methoden zoals het kijken naar de vorm van het ei, de kuikens observeren, … kunnen uiteraard helpen om er zekerder van te zijn dat je met een hen of haan naar huis gaat, maar dit is dus nooit volledig zeker te zeggen.

Als je de kippen als kuiken koopt, zal je zo’n vijf maanden moeten wachten om een echt verschil te kunnen merken. Op die leeftijd beginnen de jonge hanen vaak te kraaien (kuukelekuu kuukelekuu …) Als ze nog wat meer gegroeid zijn kan je ook wat verschil in gedrag gaan zien.

Uiterlijk – kammen en lellen

Een typische haan (er bestaan ook uitzonderingen) kan je herkennen aan de kammen en lellen. De kammen zijn de flappen die zich bovenop het hoofd bevinden en de lellen zijn diegene die onderaan de snavel hangen.

Zowel de hanen en hennen hebben kammen en lellen, maar die van de hanen zullen vaak iets groter zijn. Als je twee kuikens hebt van hetzelfde nest kan je zo misschien wel een onderscheid zien in de grootte van de kammen en de lellen van de broertjes of zussen.

Hoe herken je een kip van een haan?
In het midden de haan, daarnaast vier vrouwelijke kippen

Gedrag

Als de kippen wat meer gegroeid zijn kan je ook gaan kijken naar het gedrag van de kippen om het geslacht te kunnen bepalen. Een zeer opmerkelijke eigenschap van een haan is uiteraard het kraaien (vaak ook in de vroege uurtjes).

De hanen zijn luidruchtiger en maken ook een iets mooier geluid. Een hen kan soms ook kraaien, maar dit is meestal omdat ze hoger in de pikorde wilt staan. Het gekraai van een hen is meestal iets stiller en scheller dan dat van een haan. Als een kip begint te kraaien betekent dit dus dat ze hoger in de pikorde willen gaan staan en ook meer dominantie willen tonen.

Heb je meerdere hanen in de groep, dan kan je deze ook herkennen doordat ze wat met elkaar beginnen te vechten. Ze willen beiden de baas en leider worden van de toom (dat is de benaming voor een groep kippen) en zullen dit uitmaken door een gevecht. Meer over het gevecht van de hanen en de pikorde vind je hier.

Niet alleen de hanen, maar ook de hennen kunnen soms voor overlast zorgen. Je zal het verschil zien in hoe ze vechten. Een gevecht tussen twee hennen zal eerder zijn door wat te pikken en vooral veel lawaai te maken. Het echte vechten vindt meestal plaats tussen twee hanen.

Help, mijn kip blijkt een haan te zijn

In principe is dit niet altijd een slechte zaak als je nog geen haan had. Een haan zorgt voor de dieren, leidt ze naar hun slaapplaats en verteld de hennen waar ze kunnen eten. Bovendien zal hij de hennen ook beschermen tegen roofdieren zoals de (steen)marter en de vos.

Het kan uiteraard wel vervelend zijn als blijkt dat je volgroeide kuiken een haan blijkt te zijn en je er al één had. In het beste geval zullen ze een beetje vechten om de pikorde te bepalen en is de rust dan wedergekeerd. Maar als je twee dominante hanen hebt die beiden de baas willen spelen is het een ander verhaal. In het slechtste geval vechten ze tot de dood.

Je kan dan proberen om de haan terug te brengen naar de kweker waar je hem hebt gehaald. Het kan zijn dat ze de haan terugnemen. Je moet er voor het welzijn van het dier wel zeker van zijn dat hij niet zomaar verwaarloosd of geslacht gaat worden. Het is dan ook een beter idee om een nieuwe thuis voor de haan te zoeken. Je kan rondhoren in de straat of een berichtje plaatsen op sociale media.

Conclusie

Het is dus niet zo eenvoudig om te zeggen of het een hen of haan is. Je kan kijken naar de vorm van het ei, de veren van de kuikens. Dit kan een goede indicatie zijn, maar de toekomst zal met zekerheid het geslacht uitwijzen.

Vogelexpert.nl

Wij zijn het team van vogelexpert, dé onafhankelijke vogel-website voor papegaaien, parkieten en kippen van Nederland en België. Door onze kennis te delen, willen we helpen om het leven van vele vogels en pluimvee in gevangenschap te verbeteren!

Recente Artikels