Hoe socialiseer ik een papegaai of parkiet?


Papegaai socialiseren

Een papegaai of parkiet dat net geboren is heeft eigenlijk nog niets aangeleerd en is van nature wild. Uiteraard willen we een vrolijke vogel die kan genieten van aandacht, mensen en andere dieren. Hoe je dit voor elkaar krijgt leg ik je in dit artikel graag uit!

Het socialiseren van een papegaai of parkiet gebeurt in kleine stapjes. Eerst moet de vogel leren wennen aan nieuwe mensen in de eigen omgeving. Als dit goed lukt, dan kan de kromsnavel ook mee naar buiten genomen worden om zo kennis te maken met nieuwe mensen, dieren en een andere omgeving.


Nog maar enkele dagen geldig: alle e-boeken gratis!

Wat heb jij geluk! Tijdelijk kan je alle e-boeken volledig gratis ontvangen.

Of klik hier voor meer info.


Maar toch zijn heel wat papegaaien en parkieten niet goed gesocialiseerd, wat erg jammer is. Ze missen zo heel wat aandacht dat ze van andere mensen en dieren kunnen krijgen. Hieronder kan je exact lezen hoe je de vogel aan mensen en dieren kan laten wennen. Maar bijvoorbeeld ook hoe je je kromsnavel veilig mee naar buiten kan nemen.

Wat is socialisatie?

Socialisatie is het proces waarbij een nieuwkomer (baby) in een groep de regels, waarden en normen leert kennen. Het bestaat uit twee grote delen, namelijk het leren omgaan met soortgenoten en anderzijds de gewenning met de omgeving.

Het is goed om te beseffen dat socialisatie eigenlijk een natuurlijk gedrag is. Niet alleen papegaaien en parkieten moeten gesocialiseerd worden, maar ook andere dieren zoals honden en katten.

Zelfs de mens wordt bewust of onbewust gesocialiseerd. Vanaf het moment dat een kindje wordt geboren leert hij/zij meteen bij over hoe we ons gedragen in de groep.

Deze groep is cultuur afhankelijk. In onze cultuur leert het kind dat we niet eten met de handen, maar wel met mes en vork. Maar bijvoorbeeld ook dat we gezondheid zeggen als iemand niest.

DierDier

Socialisatie is een leerproces. Eigenlijk leren we ons hele leven bij hoe we ons moeten gedragen om zo steeds beter ingeburgerd te geraken.

Socialisatie bij papegaaien en parkieten

Het socialiseren van papegaaien en parkieten houdt dus in dat we hen leren om een gewenst gedrag te vertonen bij andere mensen of dieren.

In de natuur

Normaal is dit de taak van de moeder. Gedurende het eerste levensjaar zal de moeder de vogel alles leren over het zijn van een papegaai of parkiet en hoe om te gaan in de groep.

De kromsnavel zal in dat jaar heel wat leren. Hij zal weten welke planten, fruit of groenten hij mag eten. Ook welke voedingsstoffen wel en niet giftig zijn. Daarnaast leert hij hoe hij moet foerageren, dit is het zoeken en vinden van voedsel.

De puberteit

De socialisatie is vooral van belang voor de moeilijkere momenten in het leven van een papegaai of parkiet, een voorbeeld van zo’n moeilijke periode is de puberteit. Het is de overgangsfase van babyvogel naar volwassen vogel die broedrijp wordt.

Het is typisch dat ze dan wat moeilijker worden in de omgang. Daarom schreef ik een artikel over de puberteit en hoe hier mee om te gaan.

In gevangenschap

Papegaaien en parkieten in de natuur worden door hun moeder opgevoed, maar in gevangenschap moeten wij die taak deels over nemen.

De groep waar we de vogels mee moeten leren omgaan zijn niet de andere vogels in het wild. Wel zijn dit andere mensen, zoals vrienden familie en vreemden. Ook andere dieren zoals een andere papegaai of parkiet, maar ook honden en katten.

Daarnaast zijn er in huis ook heel wat spullen die voor angst kunnen zorgen waaraan de kromsnavel moet wennen, denk hierbij aan toestellen die heel wat lawaai maken. Voorbeelden zijn de deurbel, een stofzuiger of een staafmixer.


Zeer tijdelijke aanbieding: alle e-boeken gratis!

Wat heb jij geluk! Tijdelijk kan je alle e-boeken volledig gratis ontvangen.

Of klik hier voor meer info.


Honden en katten kunnen slechts in een zeer kleine periode worden gesocialiseerd. Bij papegaaien en parkieten is dit nog niet helemaal duidelijk. Uit onderzoek blijkt dat dit wel langer is, ongeveer een jaar. Dit vermoed men doordat de kromsnavels ook een jaar lang bij hun moeder blijven om alles te leren.

Socialisatie met mensen

Een papegaai of parkiet moet leren omgaan met mensen, hij moet leren dat mensen geen bedreiging vormen, maar net een bron is van plezier. Als de vogel zich openstelt voor deze mensen zullen ze de kromsnavel graag heel wat aandacht geven en uiteindelijk is dat toch waar de papegaai of parkiet echt van houdt.

Eerste fase

Socialisatie is een proces dat in verschillende stappen moet gaan. In de eerste fase zal de vogel vooral zijn eigenaar vertrouwen en handtam worden gemaakt. De eigenaar is typisch de persoon in het gezin die de kromsnavels eten en drinken geeft en veel met de vogel speelt.

In die eerste fase zijn vreemden nog onbetrouwbaar, dit zorgt ook voor heel wat stress wat jammer is. Maar vergeet niet dat socialisatie een leerproces is, alles komt niet in één keer, het heeft tijd nodig.

Tweede fase

Vreemde mensen mogen niet als bedreiging worden gezien. Om dit duidelijk te maken aan je papegaai of parkiet kan je eerst al beginnen met familie, vrienden of kennissen uit te nodigen.

Het is belangrijk dat het nog niet te veel vreemden zijn en ook moet het gebeuren in de eigen omgeving. De eigen omgeving zorgt voor extra vertrouwen die je vogel zeker nodig heeft. Ook de eigenaar kan best nog in de buurt blijven.

Vermijd ook een erg luide omgeving. Papegaaien en parkieten kunnen goed horen, het zijn immers prooidieren. In de natuur moeten ze een roofdier goed horen aankomen. Een luide woonkamer kan zorgen voor heel wat prikkels, dit moet je in deze fase van het socialisatieproces proberen vermijden.

Derde fase

Als je merkt dat de kromsnavel comfortabel is met vreemde mensen in huis, dan wordt het tijd voor de volgende stap.

In deze fase mogen de mensen in huis de vogel aanraken en kan de papegaai of parkiet bij hen op de arm of vinger zitten. In het begin kan het baasje best nog in de buurt zijn en toon ook aan dat het baasje de mensen die de vogel vastheeft ook tof zijn. Zo zal de vogel zich nog meer op zijn gemak voelen.

Ook kan je de mensen met de vogel laten spelen of trucjes laten uitvoeren. De papegaai of parkiet zal op die manier kunnen wennen aan andere mensen en ook fier zijn dat hij trucjes kan uitvoeren. Laat de gasten ook steeds je papegaai of parkiet belonen.


Mis je kans niet: alle e-boeken gratis!

Wat heb jij geluk! Tijdelijk kan je alle e-boeken volledig gratis ontvangen.

Of klik hier voor meer info.


Vierde fase

Vanaf dat de kromsnavel gewend is om in de eigen ruimte met vreemde mensen te zitten en ook door hen aangeraakt te worden is het tijd om de vertrouwde omgeving weg te laten.

Neem je papegaai of parkiet naar buiten om zo een nieuwe omgeving, nieuwe mensen en dieren te leren kennen. Het is ook heel leuk om dit met je vogel te kunnen doen, je zou naar het park, bos, strand kunnen gaan.

Het toppunt voor de vogel is om hem bijvoorbeeld mee te nemen naar de plaatselijke markt. Dit zijn heel wat mensen, dieren en geluiden. Eens dat je kromsnavel hieraan gewend is vindt deze het ook super. Nergens zal je vogel zo veel aandacht krijgen, ideaal voor een gezonde en gelukkige papegaai of parkiet!

Socialisatie met andere dieren

Papegaaien en parkieten worden vaak met andere dieren zoals honden, katten of andere vogels samen in huis gehouden. De vogel moet aan deze dieren wennen om zich zonder stress thuis te kunnen voelen in de eigen omgeving.

Je kan hierbij een gelijkaardig stappenplan volgen als bij het omgaan met andere mensen.

Eerste fase

Eerst kan je de vogel laten wennen aan je eigen huisdieren. Wat je nooit mag doen is de papegaai of parkiet opsluiten in zijn hok en het andere huisdier los te laten in de woonkamer.

Een kromsnavel wilt graag de baas zijn, de vogel opsluiten in het hok zal hen ondergewaardeerd doen voelen. Wat je beter kan doen is de papegaai of parkiet vrijlaten, bijvoorbeeld boven op de kooi of op de speelklimboom. De nieuwe huisdieren kan je aan een leiband of in een transportbakje introduceren.

Laat de vogel dus merken dat de omgeving zijn territorium is en niet omgekeerd, want dat zou negatieve gevoelens kunnen teweegbrengen. De bedoeling van socialiseren is net dat hij uiteindelijk blij en gelukkig is door om te gaan met mensen en dieren.

Tweede fase

In de twee fase kan je de kromsnavel laten wennen aan nieuwe dieren, bijvoorbeeld van kennissen die op bezoek komen. Maar je zou je vogel ook mee naar de buren kunnen nemen om daar met de dieren om te leren gaan.

Op elk moment moet je papegaai of parkiet zich wel een beetje comfortabel voelen. Anders zou hij angstig kunnen worden, wat we niet graag willen.

Derde fase

Nu kan de vogel al goed omgaan met de huisdieren in huis of de dieren van kennissen of vrienden. Nu wordt het tijd voor een nieuwe omgeving met nieuwe dieren.

Er zijn heel wat clubs die bijvoorbeeld vogelwandelingen organiseren. Je kan met je vogel mee wandelen en de papegaai of parkiet kan zo leren omgaan met nieuwe vogels. Het is goed voor die laatste fase van de socialisatie.

Maar zo’n vogelwandelingen van clubs zullen je als baasje ook heel wat doen bijleren. Als je met problemen zit kan je tips krijgen van mensen met heel wat ervaring!

Andere plaatsen bezoeken is heel goed, maar ga best niet met je vogel naar dierenwinkels. Er is daar een grotere kans dat je papegaai of parkiet ziektes opdoet, beter vermijden dus.

Vogel mee naar buiten nemen

De kromsnavel mee naar buiten nemen is ideaal voor nieuwe prikkels. Zo leert je papegaai of parkiet om te gaan met andere mensen, dieren en omgevingen.

Ook is de buitenlucht goed voor de gezondheid van de vogel. Binnen kan het soms wat stoffig zijn wat niet goed is voor de gevoelige longen van de vogel.

Papegaaien- en parkietenharnas

Kromsnavels naar buiten nemen vormt wel een risico met zich mee, de vogel kan namelijk wegvliegen en ontsnappen. Er zijn zelfs papegaaien die zelfs kunnen wegvliegen als ze gekortwiekt zijn, dat wil zeggen dat de vleugels geknipt zijn. Het kortwieken brengt voor en nadelen met zich mee.

Een vogelharnas is daarom een goed idee. Het is eigenlijk een tuigje dat je om je papegaai of parkiet kan doen zodat deze veilig mee naar buiten kan en zelfs buiten kan vliegen.

Een goede gewenning met dit tuigje is wel belangrijk om zich er goed in te voelen. Begin bijvoorbeeld met het tuigje naast de kooi te leggen voor een dag en bouw alles stapje voor stapje op. Doe NOOIT het tuigje meteen aan!

Om dit allemaal zo duidelijk mogelijk te maken schreef ik een artikel over tuigjes voor kromsnavels, waarin ook wordt besproken hoe je de vogel hier makkelijk aan laat wennen.

Papegaai mee op fiets nemen

Het is zalig om je papegaai steeds mee te kunnen nemen als je even gaat fietsen of naar de supermarkt gaat. Vele papegaaien genieten enorm van het leren kennen van nieuwe plaatsen, mensen en dieren.

Zet je vogel niet zomaar op het stuur, dit zou gevaarlijk kunnen zijn. Je papegaai zou zomaar van het stuur kunnen vallen door een hobbel in de weg. Dit zou fatale gevolgen kunnen hebben.

De beste optie is om vooraan het stuur een mandje te monteren met daarin een zitstok. Eventueel kan je ook een voeder en drinkbakje voorzien en enkele speeltjes.

Het is heerlijk om zo samen met je vogel tijd door te brengen!

Papegaai of parkiet mee op vakantie

Ook is het mogelijk om je vogel mee te nemen op vakantie als je vogel goed gesocialiseerd is. Dit heeft ook twee erg grote voordelen.

Het eerste voordeel is dat je geen opvang voor je kromsnavel moet voorzien. Papegaaien en parkieten opvang kan namelijk erg duur zijn. Het is wel mogelijk om je vogel te laten verzorgen door familie, vrienden of de buren. In dat geval moet je er wel zeker van zijn dat je vogel goed met deze mensen en eventueel een andere ruimte kan omgaan.

Om te testen of je papegaai of parkiet gedurende een lange tijd zonder zijn baasje kan zou je hem eventueel voor een paar daagjes kunnen laten verzorgen door andere mensen. Moest het toch niet lukken ben je altijd in de buurt.

Het tweede voordeel van je kromsnavel mee te nemen op vakantie is dat dit erg leuk is en goed voor de band tussen het baasje of het gezin en de vogel.

Vakantie is een ideale manier om je vogel verder te laten socialiseren. Er zijn namelijk andere omgevingen en mensen. Voor de meeste goed gesocialiseerde papegaaien en parkieten is dit dus geen probleem en eigenlijk alleen maar goed om nog meer te groeien.

Check op voorhand wel altijd de regels rond het meebrengen van huisdieren naar het vakantieland. Je wilt je papegaai of parkiet niet illegaal meenemen, want er bestaat het risico dat ze de vogel dan in beslag nemen.

Schreeuwgedrag en de socialisatie

De socialisatie van papegaaien en parkieten heeft een grote invloed op het voorkomen van probleemgedrag. Een veel voorkomend probleem is dat de papegaai of parkiet regelmatig gaat schreeuwen.

Als je een papegaai aanschaft, dan moet je weten dat het schreeuwen normaal gedrag is, maar dan is dit meestal enkel even in de ochtend en de avond. Ook niet elke soort zal evenveel schreeuwen. Daarom schreef ik een artikel over de papegaaien die het minst en het meest schreeuwen, maar ook over de parkieten die wel en niet vaak schreeuwen.

Papegaai of parkiet zindelijk maken

Misschien ben je ook geïnteresseerd in het zindelijk maken van je kromsnavel om te vermijden dat je uitwerpselen op je kleren krijgt. Hiervoor schreef ik een artikel over het zindelijk maken.

Veelgestelde vragen

Hoe laat je een papegaai wennen?

Een papegaai laat je altijd traag wennen aan nieuwe speeltjes, tuigjes of gewoontes. Een papegaai heeft tijd nodig en je mag zeker niets overhaasten. Probeer daarom elke dag extra stapjes te zetten en als het een dag niet lukt, geen paniek. Uiteindelijk komt het allemaal wel goed, maar gun hen tijd.

Hoe benader je een papegaai?

Een papegaai benader je altijd op een rustige manier. Vraag eerst aan de eigenaar op welke manier je met de papegaai mag omgaan en hem eventueel mag oppakken. Als de eigenaar het toelaat kan je de papegaai op je hand of vinger laten zitten. Probeer een vreemde papegaai ook niet aan te raken op het lichaam, dit vinden ze vaak niet leuk.

Hoe laat je een parkiet wennen?

Een parkietlaat je altijd traag wennen aan nieuwe speeltjes, tuigjes of gewoontes. Een parkiet heeft tijd nodig en je mag zeker niets overhaasten. Probeer daarom elke dag extra stapjes te zetten en als het een dag niet lukt, geen paniek. Uiteindelijk komt het allemaal wel goed, maar gun hen tijd.

Vogelexpert.nl

Wij zijn het team van vogelexpert, dé onafhankelijke vogel-website voor papegaaien, parkieten en kippen van Nederland en België. Door onze kennis te delen, willen we helpen om het leven van vele vogels en pluimvee in gevangenschap te verbeteren!

Recente Artikels