Kip is broeds zonder haan: wat te doen?


Kip is broeds zonder haan: wat te doen?

Dat kippen broeds worden is een natuurlijk verschijnsel. Alle kleine kuikentjes worden door de moeder uitgebroed en zijn op die manier tot leven gebracht. Soms kan het ook voorkomen dat een kip broedverdrag vertoont zonder dat er een haan aanwezig is.

Het korte antwoord is dat enkel eitjes die bevrucht zijn zorgen voor nakomelingen. Zonder haan kan je geen bevruchte eieren hebben, dus is het compleet nutteloos om het ei te laten uitbroeden. Probeer je kip zoveel mogelijk uit het nachthok te houden om het broedgedrag af te remmen.

Zeker omdat het broedgedrag niet zo gezond is voor de kip wil je dit gedrag voorkomen en wanneer de kip dit gedrag vertoont wil je dit kunnen stoppen.

Een broedse kip herkennen

Broedsheid is een natuurlijk verschijnsel en gedrag dat bij vele kippen elk jaar terug komt, maar bij sommige kippen ook niet. Dit verschijnsel start wanneer ze zes à negen maanden oud zijn. Op die leeftijd zijn ze klaar om eieren te leggen.

De neiging om broeds te worden is ook erg afhankelijk van het ras. Er zijn sommige kippenrassen die snel broeds worden en sommigen die net niet snel broeds worden. Vooral de kleine kippenrassen zoals Cochins, Brahma’s en zijdehoenders hebben de neiging om bijna elk jaar broeds te worden.

Het is makkelijk om te herkennen of een kip broeds is. De hen zal vele uren per dag op de eieren zitten om ze warm te houden en proberen uit te broeden.

DierDier

Een broedende kip zal ook haar veren uittrekken om een warm nestje te maken voor haar eitjes. Het kan dan voorkomen dat je kip wat kale plekken vertoond.

Kip is broeds zonder haan – de risico’s

Wanneer de kip broeds is, dan spelen er verschillende hormonen een rol. Deze hormonen zorgen ervoor dat de kip de eieren wilt gaan uitbroeden. Al hun energie wordt hier dan aan gespendeerd.

Ook is de mindset van de kip erg verandert tijdens het broeds zijn. De hen zal vooral denken aan het lot van haar nakomelingen en zal er alles aan doen om haar eieren te beschermen. Dit gaat ook ten kostte van haar eigen gezondheid.

Als de eieren bevrucht zijn is dit allemaal goed gedrag. Maar het kan ook voorkomen dat een kip dit gedrag heeft wanneer er geen haan (klik hier als je wilt weten hoe je een haan herkent) in de kippengroep zit en er dus ook geen bevruchtte eieren zijn.

De oorzaak van broedgedrag zonder haan is meestal te wijten aan een verkeerde hormonale balans bij de kip, maar ook warm weer kan er toe leiden dat een kip broeds wordt zonder dat het nuttig is.

De risico’s van broedgedrag zonder haan

Wanneer een kip broeds is, dan zal ze voortdurend op de eieren willen zitten om ze te kunnen uitbroeden. Zonder haan in de groep zullen deze eieren onvruchtbaar zijn en zal de kip hier nutteloos op beginnen broeden.

Dit is echt een probleem, want wanneer een kip broeds is zal ze veel minder eten en drinken tijdens de dag en nauwelijks uit het nest komen. Enkel om haar ontlasting te doen zal ze soms uit het nest komen, maar dat is vrijwel de enige reden waarom een broedende kip het nest zou verlaten.

De normale broedcyclus bij kippen duurt zo’n 21 dagen. Na deze periode zullen de eitjes beginnen uitkomen en zullen de kleine kuikentjes voor het eerst het licht zien.

Wanneer de leghen de kuikentjes krijgt, dan zal ze het signaal krijgen om te stoppen met broeden, want de kuikentjes zijn er en dat was ook het doel.

Bij onbevruchte eieren zal de kip wachten tot wanneer de eitjes uitkomen. Echter doordat de eieren niet bevrucht zijn zullen die eitjes nooit uitkomen. Het kan dan voorvallen dat de kip blijft broeden, ook langer dan die 21 dagen.

Doordat een broedende kip zichzelf uitput is dit echt niet goed en is het belangrijk om het broedgedrag te stoppen zodat ze zichzelf niet verwaarloosd.

Het is dus niet gezond dat ze broeds blijft, maar normaal zal dit gelukkig niet leiden tot sterfte. Dit blijkt uit het moederinstinct van een broedende kip. Ze verwaarloosd zichzelf vooral voor de kleine kuikentjes die eraan komen (of die ze denkt dat eraan zullen komen). Ze zal minder eten en drinken, maar echt uithongeren zal ze niet doen. Het laatste wat een hen wilt is dat ze uiteindelijk niet voor haar kuikentjes zal kunnen zorgen.

Ze gaat dus waarschijnlijk niet sterven, maar wel veel gewicht verliezen. Doordat ze meer gewicht verliest is ze ook meer vatbaar om ziektes en luchtweginfecties op te lopen die dan wel, in het slechtste geval, tot sterfte kunnen leiden.

Een ander gevaar is dat ze sneller bloedluizen, vlooien of mijten kunnen krijgen. Dit soort ongedierte bevindt zich voornamelijk in het hok en dat is ook de plek waar de broedende kip zich vrijwel dag en nacht bevindt.

De kippen die overdag buiten zijn doen ook aan stofbaden, dit is een manier om van hun vlooien en luizen af te geraken. De broedende kippen gaan overdag niet naar buiten en doen dus ook geen stofbaden.

Ook het seizoen kan van groot belang zijn. In de zomer is het vaak veel warmer weer en kan het in het legnest of nachthok overdag ook erg warm worden. De broedende kip die zich er dag en nacht bevindt kan zo uitgeput en uitgedroogd geraken.

Na al deze risico’s is het duidelijk dat je het broedgedrag bij kippen wilt stoppen wanneer het zich voortdoet zonder haan en bevruchte eieren.

Hoe broedgedrag bij kippen stoppen

Na al de bovenstaande risico’s is het duidelijk dat het erg belangrijk is om dit broedgedrag te stoppen wanneer je geen haan hebt en ook geen bevruchte eieren. Hieronder zijn enkele methodes beschreven.

Al deze methodes zijn humane methodes die ook effectief blijken. Er zijn ook methodes waarbij ze de kippen in een kooi opsluiten om het leven zo saai mogelijk te maken.

Uit ervaring weet ik dat de onderstaande methodes werken en er geen reden is om andere en minder aangename methodes toe te passen.

Eerste methode: haal de kip regelmatig uit het nest

Als een kip broeds is, dan kan je de hen regelmatig uit het hok halen. Op die manier is de kip even met haar gedachten op iets anders gericht. Ze zal dan even gaan eten, gaan drinken, wat scharrelen en eventueel wel een stofbad nemen.

Uiteraard zal de kip in eerste instantie niet zo blij zijn als je dit doet. Ze zal haar veren uitzetten en misschien zelfs naar je willen pikken. Dit is perfect normaal bij broedende kippen, want ze wilt haar nest beschermen.

De kip zal op haar eieren beginnen broeden, maar ook denkbeeldige eieren komen soms voor. Soms steelt ze zelfs eieren van andere kippen of leggen andere kippen een ei, zodat ze erop kan broeden.

Weetje: wist je dat het voordelig is om kippen te houden? Doordat ze veel eieren leggen, zorgen ze er op lange termijn voor dat je meer uitspaart dan dat het je kost. Meer hierover lees je in dit artikel.

Zie je eieren liggen onder haar wanneer je ze uit het nest haalt? Haal die eieren dan onmiddellijk weg uit het hok. Op die manier wordt de verleiding om te gaan broeden al een stukje kleiner.

Als je haar uit het hok laat, probeer ze dan ook wat af te leiden. Gooi wat lekkers en loop er wat mee rond. Hoe langer ze afgeleid is, hoe beter en hoe sneller ze waarschijnlijk zal stoppen met het broedgedrag.

Probeer dit meerdere keren per dag te doen voor enkele dagen. Zie je hierna geen beterschap, dan kan je overgaan naar de volgende methode.

Tweede methode: methode met water

De volgende methode heeft als nut om de broedtemperatuur van de kip te verlagen. Uit ervaring blijkt dat dit vaak werkt en het broedgedrag doet afnemen.

Om de kip te laten stoppen met broeden zorg je voor een koudwaterbad. Het water mag uiteraard niet te koud zijn, maar mag wel fris aanvoelen.

Vul een wastafel of emmer met wat koel water. De bedoeling is nu dat je de kip tot borsthoogte in het water onderdompelt. Het kan een goed idee zijn om de kop van de kip ook te bedekken met een handdoek, doordat ze niets ziet zal ze ook minder stress hebben.

Het zal voor de kip zeker koud aanvoelen omdat ze op haar buik ook geen veren heeft. Die veren op haar buik heeft ze uitgetrokken om een warm nest voor haar eieren te maken.

Daarna moet je de kip NIET zelf afdrogen. Hoe meer afleiding ze heeft, hoe minder ze denkt aan het broeden. Ze zal zelf haar veren beginnen poetsen en zichzelf proberen drogen.

In de tussentijd kan je de eieren uit het legnest weghalen en het hok wat schoonmaken.

Gebruik ook je verstand en geef ze geen koud water bad als het buiten ook koud is. Gebruik deze methode bij voorkeur enkel in de lente, zomer en warme herfst.

Derde methode: het nachthok overdag dichtlaten

Deze methode is een goede methode doordat je de kip dwingt om niet te gaan broeden.

Als je weet wanneer je kippen eieren leggen dan kan je een schatting maken over de periode wanneer het deurtje van het kippenhok kan sluiten. In die periode zullen er geen kippen eitjes komen leggen en kan je de broedende kip buiten sluiten uit het nachthok.

Ze zal dan een andere bezigheid moeten vinden zoals eten, drinken, scharrelen en een stofbad nemen. Dit zijn net de activiteiten die een broedende kip tekort komt.

Voorbeeld:

Je hebt bijvoorbeeld 4 kippen waarvan er 2 leggen en er eentje broeds is. De eieren worden bijvoorbeeld gelegd tussen 9u ’s ochtends en 11u in de voormiddag.

Na 11u kan je dan het deurtje van het nachthok sluiten, want er worden dan geen eieren meer gelegd. Op die manier kan de kip niet meer beginnen broeden op de onbevruchte eitjes.

Conclusie

Broeden is een natuurlijk verschijnsel bij kippen. Als er een haan aanwezig is en de eitjes zijn bevrucht dan is er geen enkel probleem. De problemen beginnen enkel te komen als de kip blijft broeden op onbevruchte of onbestaande eieren wanneer er ook geen haan aanwezig is.

Je kan dit gedrag stoppen door de eieren steeds weg te halen, de kip regelmatig uit het hok te zetten, het kippenhok soms op slot te doen of door de kip, enkel bij warme temperaturen, een fris waterbadje te geven.

Vogelexpert.nl

Wij zijn het team van vogelexpert, dé onafhankelijke vogel-website voor papegaaien, parkieten en kippen van Nederland en België. Door onze kennis te delen, willen we helpen om het leven van vele vogels en pluimvee in gevangenschap te verbeteren!

Recente Artikels