Kippen verzorgen, dat doe je zo!


Kippen verzorgen, dat doe je zo!

Gezonde en gelukkige kippen dienen goed verzorgd te worden. Goed verzorgde kippen zullen ook betere prestaties leveren. Hieronder lees je hoe je dit optimaal kan doen! Onderaan is er ook een handig verzorgingsschema bijgevoegd, zo kan je makkelijk je kippen verzorgen zonder iets te vergeten!

Drinkwater

Het is noodzakelijk dat kippen altijd vers drinkwater ter beschikking hebben (enkel in het nachthok is dit niet nodig). Kippen hebben zelfs een grotere behoefte aan water dan aan eten, ook in de winter. Het water dient dagelijks worden ververst te worden.

Hoeveel drinkt een kip per dag?

Dit is moeilijk om te zeggen en hangt uiteraard af van welke kip. Over het algemeen drinkt een kip ongeveer 150ml water per dag. Dit is uiteraard ook afhankelijk van het weer. Bij warm weer zullen ze bijvoorbeeld meer drinken.

Water van kippen bij warm weer

Bij warm weer ververs je het water het liefst twee keer of meer per dag. Het is dan ook een goed idee als het water van de kippen in de schaduw kan staan, hierdoor warmt het water minder snel op en is er ook minder kans op algengroei. Ga bij warm weer het water ook eens extra controleren, want kippen drinken meer als het warm is.

Aanvriezen van drinkwater voorkomen

Als het daarentegen koud weer is en het vriest dient u ook meermaals per dag naar het drinken te kijken, het drinken mag niet bevroren zijn.

Om het aanvriezen van het drinkwater te voorkomen kan je suiker aan het drinkwater toevoegen, een geïsoleerde kippendrinkbak gebruiken, een drinkbak met verwarming gebruiken of het drinkwater in beweging houden.

DierDier

Suiker toevoegen om het vriespunt te verlagen

Suiker en zout verlagen het vriespunt van water. Aangezien deze verlaging echter minimaal is, is deze methode enkel geschikt bij een temperatuur van -1 of 0°C. Suiker heeft wel als effect dat het water uit het lichaam onttrekt, de kippen krijgen bijgevolg meer dorst.

Voor de gezondheid van de kippen mag het gehalte suiker niet meer zijn dan 25 gram suiker per liter water. Het effect is dus minimaal en het zou de gezondheid van je kippen eventueel kunnen schaden. Het is dus niet de beste methode.

Geïsoleerde drinkbakken gebruiken

Dit is geen goede methode, want om een drinkbak te isoleren moet je het uiteraard afsluiten en dan kunnen de kippen er niet meer van drinken.

Drinkbak met verwarming gebruiken

Een drinkbakverwarmer is een goede oplossing om het aanvriezen van het water te voorkomen. Het is een verwarmingselement dat werkt op elektriciteit. Dus je moet er wel rekening mee houden dat je een elektriciteitsaansluiting nodig hebt aan je kippenhok.

De drinkbakverwarmer bestaat uit een verwarmingsplaat of -kabel die het water vloeibaar kan houden bij stevige vriestemperaturen tot -10 tot -15 °C.

Het drinkwater in beweging houden

Door het drinkwater in beweging te houden kan je het aanvriezen van het water voorkomen bij licht negatieve temperaturen. Je kan dit doen door bijvoorbeeld een luchtpompje aan te sluiten of een tennisballetje in het water te leggen. Door de beweging van dit tennisballetje bevriest het water minder snel.

Drinkwater en waterbakken

Water kan je in vrijwel alle manieren aanbieden aan je kippen zolang het maar makkelijk te reinigen is. Vaak worden plastieken/kunststof drinktorens en wateremmers gebruikt. Het is belangrijk dat deze drinktorens en wateremmers het water beschermen tegen vervuiling.

Om te voorkomen dat de kippen het water vuil zouden maken kan je de bakken ophangen aan een touw of op een verhoogje plaatsen, bijvoorbeeld met behulp van enkele bakstenen.

Langwerpige of ronde drinkbak?

De voorkeur gaat in het algemeen uit naar een langwerpige drinkbak. Bij een langwerpige drinkbak voor kippen kunnen er meer kippen tegelijkertijd eten. Bij een ronde bak ontstaat er ook vaak een strijd om wie mag eten. Dit wil je absoluut voorkomen omdat sommige kippen zo minder voedsel zullen krijgen.

Drinkbakken schoon houden/maken

Het is belangrijk om de drinkbakken regelmatig schoon te maken. Indien dit niet het geval is, is de kans op verspreiding van ziektes groter. Hierboven werd al vermeld dat je de drinkbak best ophangt aan een touw of op een verhoogje plaatst met behulp van bakstenen om te vermijden dat de kippen het water zelf zullen vies maken.

De drinkbakken kan je schoonmaken met water en zeep. Gebruik ongeveer 1 deel zeep en 9 delen water zodat het niet te geconcentreerd is. Met dit mengsel kan je de drinkbakken schrobben en schoonmaken.

Verzorgingsschema

Het houden en verzorgen van kippen kan soms wat veel worden. Ideaal is dan om een verzorgingsplan op te stellen en aan te passen indien nodig naar je eigen wensen. Een verzorgingsschema is niet voor iedere kippenhouder hetzelfde.

Een boer met zeer veel kippen zal een ander schema hebben dan iemand die kippen in de tuin houdt. Het schema hieronder is een richtlijn voor mensen die hun kippen in de tuin houden.

Dagelijks

Naar de kippen kijken

Elke dag moet je uiteraard eens naar je kippen gaan kijken (’s ochtends en ’s avonds). Je kan dan nakijken of ze er nog goed, fit en gezond uitzien. Ook moet je nakijken of de kippen nog genoeg drinkwater en voer ter beschikking hebben.

Indien dit niet het geval is moet dit direct worden bijgevuld. Drinkbakjes moet je voor het vullen eerst even uitspoelen. In de winter bij negatieve temperaturen moet je ook meermaals per dag het water nakijken tegen aanvriezen indien je geen drinkwaterverwarming hebt geïnstalleerd.

Eieren rapen

De meeste kippen leggen ongeveer dagelijks een ei. Elke dag worden de eieren geraapt en je kan er met een potlood de datum op schrijven.

Nachthok oppervlakkig schoonmaken

Maak elke ochtend het nachthok een beetje schoon. Dit moet niet in detail zijn, maar haal bijvoorbeeld het meeste mest weg onder de zitstokken waar je kippen hebben gezeten.

Het kippenhok nakijken tegen indringers

Ga elke dag je kippenren inspecteren. Let vooral op de grond rond het gaas. Zoek naar plekjes waar roofdieren zoals de vos en de marter hebben gegraven of kleine holletjes!

Wekelijks

Wekelijks dient het kippenhok gedeeltelijk worden schoongemaakt. Denk hierbij aan de water- en eetbakjes, zitstokken en legnesten. Het hele hok moet niet in het details worden schoongemaakt, maar ververs het stro waar nodig en hark het stro een beetje in het hok.

Ook schep je best het mest weg waar het begint op te stapelen. Als de kippen ’s avonds op stok zitten kan je de kippen ook controleren. Kijk de ogen, vleugels, snavels, poten goed na.

Maandelijks

Maak het hok leeg

Elke maand dient het kippenhok grondig worden schoongemaakt. Eerst wordt het kippenhok leeggemaakt. Zorg dat de kippen buiten zijn en verwijder alles uit het kippenhok wat los kan zoals drink- en voerbakken, ladders, … Hierna wordt al het stro verwijdert, samen met het grootste vuil uit het kippenhok.

Kuis voer- en drinkbakjes

De voerschaaltjes en drinkbakken mogen afgewassen worden met water en afwasmiddel. Gebruik ongeveer 1 deel afwasmiddel of zeep en 9 delen water. Het afwasmiddel is niet schadelijk en zal de drink- en voerbakken voldoende schoonmaken.

Kuis het hok

Al de andere losse delen van het kippenhok kunnen worden geschrobd schuurmiddel/huishoudreiniger. Indien dit is gebeurd, spoel je de onderdelen grondig af met water. Hierna kunnen de zitstokken worden proper gemaakt met een vochtige spons (gebruik ook afwasmiddel en water).

Zorg nu dat je alle overige uitwerpselen uit het kippenhok schept met behulp van een schepje of spatel. Ook ander vastzittend vuil moet uit het hok worden geschept.

Behandel het hok tegen bloedmijten

Nu het kippenhok proper en leeg is kan het hout worden behandelt tegen de gevreesde rode bloedmijten. Dit kan je doen door alle spleten in het droog hout (bijvoorbeeld kieren en de zitstokken van het kippenhok) in te spuiten met spijsolie. Deze olie zorgt ervoor dat het iets lastiger is voor vieze beestjes om in deze houtspleten te kunnen komen.

Richt het kippenhok weer in

Nu is het kippenhok klaar om terug te worden ingericht! Strooi wat tabaksstro op de bodem van het hok. Tabakstro heeft een zeer sterke geur die helpt om uitwendige parasieten zoals bloedluizen en mijten van je kippen en je kippenhok weg te houden.

Bij warm en vochtig weer moet je waakzaam zijn, want dan ontwikkelen mijten en luizen zich het sneller. Tabakstro is vooral een preventief middel. Als je te maken hebt met een plaag, dan zijn vaak extra maatregelen nodig.

Bedek hierna de bodem van het kippenhok opnieuw met stro. Dit stro strooi je bovenop de tabaksstro van de vorige stap. Zorg er ook voor dat heel de bodem goed bedekt is en er geen kale plekken zijn.

Als laatste stap vorm je kleine nestjes met hooi in de legnesten. Hier kunnen de kippen dan hun eieren in leggen.

Tip: leg tijdens het schoonmaken de accessoires van het kippenhok ook even in de zon. De Uv-stralen hebben een lichte desinfecterende eigenschap.

Samengevatting:

Het hok leegmaken en schoonmaken:

  • Verwijder al het stro en het vuil uit het kippenhok
  • Verwijder alle losse onderdelen zoals drink- en eetbakken, ladders, …
  • Was de voerschaaltjes en drinkbakken af met 1 deel afwasmiddel en 9 delen water
  • Schrob alle losse onderdelen van het kippenhok met schuurmiddel/huishoudreiniger en spoel daarna grondig af
  • Maak de zitstokken proper met een vochtige spons (afwasmiddel en water)
  • Verwijder al de overige uitwerpselen met een schepje
  • Verwijder al het vastzittend vuil (eventueel met een spatel)

Het ook weer inrichten:

  • Strooi wat tabaksstro op de bodem van het hok (Dit heeft een bepaalde geur die bloedluizen en mijten op afstand houdt)
  • Zorg dat heel de bodem opnieuw bedekt is met stro (strooi dit bovenop de tabaksstro)
  • In de legnesten kan je een klein nestje vormen met hooi, hier kunnen de kippen hun eieren leggen

Hygiëne

Kippen zijn propere dieren, ze kunnen zichzelf zeer goed schoonmaken en verzorgen. Normaal gezien moet er dus niet veel worden gedaan, maar het kan soms toch voorkomen.

Gezonde kip herkennen

Gezonde kippen zijn actief en gaan voortdurend op zoek naar voedsel. De kip scharrelt en reageert op de dieren in de omgeving. Het verenkleed van een gezonde kip is glanzend (behalve in de ruiperiode) en ligt vlak tegen het lichaam. De snavel is proper en hard en de ogen zijn helder. De poten zijn mooi egaal geschubd en gaaf.

Een verzorgde gezonde kip herkennen:

  • De snavel is hard en glad
  • De veren zijn mooi glanzend en liggen gepakt tegen het lichaam
  • De klauwen zijn kort
  • Schubben zijn glad, gaaf en egaal

Snavel

Normaal gezien moet er door de mens niets gedaan worden aan de snavel van de kip. Het is belangrijk dat de snavel hard en glad is. Soms kan het voorkomen dat de snavel erg lang wordt. In de pluimveehouderij wordt de snavel dan vaak afgeknipt, afgesneden of afgebrand.

Maar dit is echter geen goed idee voor het welzijn van de kippen. Indien het toch nodig lijkt te zijn, ga dan eerst langs de vogelarts en die kan dan bepalen of een verkorting van de snavel nodig is. Eventueel kan de snavel dan ook een beetje worden gevijld in plaats van worden geknipt.

Veren

Het verenkleed van een gezonde kip is glanzend (behalve in de ruiperiode) en ligt vlak tegen het lichaam.

Stofbad

Kippen houden hun veren proper door een stofbad te nemen, te schudden en hun veren te poetsen. Kippen die vrij kunnen lopen zullen snel een eigen plekje vinden voor het nemen van een stofbad. Vaak vinden ze in de weide of ren een kuiltje waar fijn zand ligt.

In dat kuiltje gaan ze rollen en het zand omhooggooien. Met het stofbadje kan de kip zich verlossen van mijten, vlooien, luizen en andere parasieten. Verder houdt dit het verenkleed ook sterk, proper en gezond. Zitten je kippen in een ren en hebben ze geen kans om een stofbadje te nemen? Zorg dan dat je zelf fijn zand voorziet en een stofbadje maakt.

Een stofbadje maak je zo:

  • Maak een put in de ren en plaats hierin een bak tussen 30cm en een halve meter onder de grond
  • Vul deze bak met fijn zand en eventueel houtas

Het is dan wel belangrijk om dit zand regelmatig te vervangen.

Rui

Voor een kip om dichte en mooie veren te krijgen is een goede rui erg belangrijk. De rui start wanneer de dagen korter beginnen te worden en het broedseizoen gedaan is. De volledige rui waarbij de kippen al hun veren vervangen vindt plaats in de herfst in de periode tussen eind augustus en begin november.

De rui duurt dan gemiddeld vier tot negen weken. Tijdens de rui is het, net zoals altijd, belangrijk dat je kippen evenwichtige en gezonde voeding krijgen voor een mooi verenkleed. Sommige kippeneigenaren geven tijdens de rui extra mineralen en vitamines aan de kippen, maar dat is meestal niet noodzakelijk.

Huid en voeten

De huid en voeten moeten normaal niet speciaal verzorgd worden. Probeer wel regelmatig de poten en de huid na te kijken op veranderingen.

Kalkpoten

Normaal zullen de schubben op de poten van gezonde kippen glad zijn en plat liggen. Als je merkt dat de schubben op de poten van je kip beginnen te schilferen, er ruw en droog en ongelijk uitzien, kan ze last hebben van kalkpoten. Als je dit niet behandelt zullen zich uiteindelijk dikke witte korsten op de benen beginnen te vormen.

Kalkpoten ontstaan door een soort uitwendige parasiet die zich bij kippen onder de schubben op hun poten en voeten nestelt, waardoor de schubben ruw en droog worden en omhoog komen in plaats van plat en glad te liggen. Het is voornamelijk te vinden op de poten en voeten van een kip, maar ook op de kam of lellen.

Als uw kip in eerste instantie kalkpoten krijgt, zal het waarschijnlijk alleen maar ongemak voor de vogel veroorzaken. Maar als de kalkpoten niet worden behandeld en uiteindelijk gaan etteren, kunnen ze ervoor zorgen dat de gezondheid van de kip over het algemeen achteruitgaat (en daarom dus ook vatbaar is voor andere problemen).

Kalkpoten kunnen zich snel van kip tot kip verspreiden, dus het is het beste om ze allemaal te behandelen als je merkt dat er een probleem heeft. De dierenarts of vogelarts heeft de juiste middelen om kalkpoten bij kippen te behandelen. Je kan de poten ook insmeren met vaseline in de tussentijd.

Vogelexpert.nl

Wij zijn het team van vogelexpert, dé onafhankelijke vogel-website voor papegaaien, parkieten en kippen van Nederland en België. Door onze kennis te delen, willen we helpen om het leven van vele vogels en pluimvee in gevangenschap te verbeteren!

Recente Artikels