Waarom plukt een papegaai of parkiet zich kaal?


Waarom plukt een papegaai of parkiet zich kaal?

Papegaaien en parkieten zijn zeer slimme dieren. Doordat ze de intelligentie van een kind van 5 jaar hebben kunnen ze ook makkelijker probleemgedrag vertonen dan bijvoorbeeld een hond. Een veelvoorkomend probleem bij kromsnavels is het pikken van de veren.

Papegaaien en parkieten plukken meestal veren doordat ze zich vervelen of gefrustreerd zijn. Daarom is het belangrijk om de basisbehoeften van de vogel in orde te brengen. Denk hierbij aan een juiste voeding, voldoende slaap, een goede inrichting van de kooi. Ook dagelijks douchen kan voor een significante verbetering zorgen.


Nog maar enkele dagen geldig: alle e-boeken gratis!

Wat heb jij geluk! Tijdelijk kan je alle e-boeken volledig gratis ontvangen.

Of klik hier voor meer info.


Het is dus mogelijk om het verenplukken af te leren. In dit artikel leg ik meer uit over wat het veren plukken juist inhoudt, wat de oorzaken zijn en hoe je het kan oplossen. Ook bespreek ik enkele andere vaak voorkomende gedragsproblemen en andere oorzaken die ervoor kunnen zorgen dat je kromsnavel de veren plukt.

Wat verstaan we onder veren plukken?

Het gedrag waarbij papegaaien en parkieten plots veel veren verliezen doordat ze die zelf uitpikken, noemen we veren plukken.

Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 10% van alle kromsnavels die in huis worden gehouden dit probleemgedrag in zekere mate vertoond. In de natuur komt het echter zelden voort, de oorzaak moet dus gezocht worden bij het houden van kromsnavels als huisdier.

De veren worden niet overal op het lichaam uitgetrokken, meestal is dit op de borst en de vleugels. Dit zijn ook de plaatsen waar de snavel van de vogel makkelijk bij kan. Als vogels op het hele lijf veren verliezen is het nog zorgwekkender en kan dit het gevolg zijn van parasieten, huisproblemen of een ziekte. Een bezoek langs de dierenarts is dan raadzaam.

Oorzaken van veren plukken

Als de veren vooral op de vleugels en de borst worden uitgetrokken, dan is dit meestal niet het gevolg van een ziekte, maar wel van een gedragsprobleem.

DierDier

Papegaaien en parkieten zijn erg slimme dieren. Er wordt geschat dat ze dezelfde intelligentie hebben als een kindje van 5 jaar. Dat maakt ook dat ze complexe dieren zijn om te houden als huisdier. Hierdoor kunnen er al sneller gedragsproblemen ontstaan dan bij bijvoorbeeld honden en katten.

Het plukken van veren wordt soms veroorzaakt door kromsnavels die overactief of over gestimuleerd zijn. Maar in de meeste gevallen kan de oorzaak vooral bij verveling en frustratie worden gezocht.

Hoe het probleem werd opgebouwd

Het verenpluk probleem verschijnt niet van de ene op de andere dag. Dit kost net heel wat tijd en het is een verandering van gedragen en gewoonten die uiteindelijk een gedragsprobleem zijn geworden.

  1. Als eerste is de oorzaak van het veren plukken voornamelijk verveling. Doordat de vogels graag iets te doen hebben zoeken ze naar verschillende bezigheden. Op normale dagen houdt de papegaai zich bezig met het eten, spelen en klauteren. Maar ook poetst hij regelmatig de veren.

  2. In het tweede stadium zal de kromsnavel heel vaak de veren beginnen poetsen doordat hij zich verveeld. Dit poetsgedrag kan uiteindelijk uitmonden in het spelen met de veren. De vogel heeft zo een nieuwe manier gevonden om zich doorheen de dag bezig te houden.

  3. Het spelen met de veren begint nu ook saai te worden, tijd voor iets nieuws denken ze. Het poetsen van de veren en spelen met de veren zal nu een gewoonte zijn geworden en ze beginnen regelmatig ook wat veren uit te trekken.

  4. Nu is het probleemgedrag ontwikkeld. Het plukken van de veren is een gewoonte en verslaving geworden. Net zoals mensen die verslaafd zijn is het voor vogels ook moeilijk om dit gedrag te stoppen en worden ze steeds kaler en kaler.

Vele mensen merken pas dat er een probleem is in dit laatste stadium waarbij de vogel eigenlijk kaal wordt. Maar het probleem wordt ontwikkeld in stap 1, door verveling. Het is dus van extreem belang dat je vogel zich niet verveeld doorheen de dag om dit (en ander) probleemgedrag niet te ontwikkelen.

Onderzoek loopt

Omdat zoveel kromsnavels veren plukken wordt er internationaal heel wat onderzoek naar gedaan, maar de oorzaak is echter nog niet volledig achterhaalt. Wel zijn er al enkele vermoedens.

In de natuur zijn papegaaien en parkieten 8 tot 10 uur per dag op zoek naar voedsel, ze hebben dan ook niet veel tijd om zich te vervelen. Ook zijn ze gewoon om hun bek heel de dag te gebruiken.

Vogels die in gevangenschap worden gehouden krijgen hun voedsel vaak gewoon voorgeschoteld. Ze moeten hun bek dan ook niet vaak gebruiken. Het plukken van de veren kan ook ontstaan doordat ze in tegenstelling tot in de natuur, hun bek niet genoeg kunnen gebruiken voor de taken waar het normaal voor zou moeten.

Wil je meer weten over de snavel van kromsnavels en hoe deze verzorgt moeten worden, klik dan hier.

Daarnaast speelt voeding ook een duidelijke rol. Net zoals bij mensen worden kromsnavels minder gelukkig wanneer ze slechte voeding krijgen. Ze gaan mentaal en fysiek achteruit, wat problemen in de hand werkt.


Zeer tijdelijke aanbieding: alle e-boeken gratis!

Wat heb jij geluk! Tijdelijk kan je alle e-boeken volledig gratis ontvangen.

Of klik hier voor meer info.


Frustraties

Veren plukken ontstaat vaak ook door frustraties. Papegaaien en parkieten die niet goed gesocialiseerd zijn, zijn vaker gefrustreerd doordat ze van vele mensen en situaties stress krijgen.

Ook een slechte inrichting van de kooi of een verkeerde plaatsing van de kooi kan op termijn je vogel te veel ergernissen geven, met gedragsproblemen tot gevolg.

Daarnaast hebben ze ook voldoende slaap nodig, zo’n 12 uur per nacht. Dit is meer dan wat mensen nodig hebben en daardoor worden vele vogels te vaak wakker gehouden, waardoor ze chagrijnig worden.

Plukken door het kortwieken

Ook het kortwieken van papegaaien en parkieten kan er mee voor zorgen dat een kromsnavel sneller de veren zal plukken. Doordat de veren worden geknipt zal de vogel ze overmatig beginnen poetsen, hierdoor ontstaat de verslaving.

Het is niet nodig om een kromsnavel te kortwieken hem/haar mee naar buiten te nemen. Ook gekortwiekt is het mogelijk om weg te vliegen, daarom is een speciaal tuigje voor kromsnavels vaak de beste optie.

In dit artikel vind je alle voor en nadelen van het kortwieken, op die manier kan je een weloverwogen keuze maken.

Hoe veren plukken afleren?

Ten eerste is het belangrijk dat de kromsnavel alle basisbehoeften krijgt die hij/zij verdient. Dit zijn de voorwaarden die voor elke papegaai of parkiet voldaan moeten zijn om mentaal en fysiek gelukkig en gezond te zijn.

Juiste voeding

Een gelukkige en gezonde vogel start bij een gezonde voeding. Je kan het vergelijken met als je zelf iets lekkers en voedzaam eet, dan ben je toch ook gelukkiger? Dit voedsel geeft namelijk veel meer energie doorheen de dag en minder pieken.

De pieken die ontstaan door voeding spelen ook in op het mentale welbevinden. Na het eten van suiker wordt je bijvoorbeeld eerst heel gelukkig, maar daarna krijg je een dipje. Het is beter om deze pieken te vermijden voor je vogel en te gaan voor een stabiel en voedzaam menu.

De voeding voor een papegaai en parkiet bestaat het beste voornamelijk uit pellets, daarnaast groenten en fruit. Af en toe en in kleine mate mogen ook wat zaden worden gegeven, maar deze bevatten vaak te veel vet.


Mis je kans niet: alle e-boeken gratis!

Wat heb jij geluk! Tijdelijk kan je alle e-boeken volledig gratis ontvangen.

Of klik hier voor meer info.


Ook eivoer is belangrijk zodat het eiwit keratine wordt aangemaakt. Keratine is de bouwsteen voor de snavel, veren en nagels van de papegaai. Door voldoende eivoer blijven deze in een goede conditie.

Wil je meer weten over de nagels van een kromsnavel en hoe deze verzorgt moeten worden, klik dan hier.

Ook is het mogelijk om eivoer zelf te maken. Op die manier ben je zeker van de kwaliteit en kost het je ook heel wat minder dan die pakjes uit de winkel.

Wil je meer weten over hoe je zelf simpel en goedkoop eivoer kan maken, klik dan hier.

Inrichting kooi

Een goede inrichting van de kooi is belangrijk tegen verveling, maar ook tegen frustratie.

Ten eerste is het van groot belang dat er voldoende speelgoed in de kooi is. Zo kan de vogel zich bezig houden wanneer het baasje uit het huis is en de papegaai of parkiet in de kooi moet.

Denk er wel aan dat een kromsnavel een slim dier is, ze kunnen de speeltjes daarom ook snel beu worden. Een goede regel om te hanteren is om de speeltjes elke week te verwisselen, bijvoorbeeld tijdens de grote schoonmaakt.

Wil je meer weten over hoe je de kooi van je kromsnavel moet schoonmaken, klik dan hier.

Speeltjes voor papegaaien en parkieten kunnen kant-en-klaar worden gekocht in de winkel of online. Jammer genoeg is speelgoed redelijk duur en gaan ze snel stuk. Om wat te besparen is het ook mogelijk om zelf speelgoed te maken.

Wil je meer weten over hoe je zelf speelgoed kan maken voor papegaaien, klik dan hier.

Daarnaast is een juiste inrichting in de kooi ook van belang. Als de kooi slecht ingericht is, dan kan dit voor frustraties zorgen doordat de vogel bijvoorbeeld niet voldoende plaats heeft en zo de veren beschadigd.

Wil je meer weten over de inrichting van de kooi, klik dan hier.

Plaats kooi

De plaats van de kooi is een niet te onderschatten factor voor het humeur van de papegaai of parkiet. Dat komt omdat de vogel hier doorheen zijn leven vaak in zal zitten. Een kleine frustratie dat zich elke dag opnieuw voordoet, kan tot heel wat problemen leiden.

De kooi moet steeds op een plaats staan waar de vogel zich veilig voelt. Midden in de woonkamer is nooit een goed idee, het zou steeds tegen een muur moeten staan.

Wat je ook niet mag doen is de kromsnavel vlak achter een hoek zetten. Op die manier zal de papegaai of parkiet vaak verschieten doordat iemand voorbij loopt. Een kromsnavel wilt graag een overzicht op de woonkamer en mensen kunnen zien aankomen. Anders zal hij vaak verschieten, wat voor stress zorgt.

Voldoende licht

Papegaaien en parkieten zijn in de natuur constant buiten. In gevangenschap is dit vaak niet het geval en daarom moet de vogel voldoende licht kunnen krijgen.

Zet je kromsnavel bijvoorbeeld enkele uren per dag aan het raam, constant licht is ook geen goed idee, zeker niet in de zomer. Ook is het mogelijk om de kooi buiten in de tuin of op terras te zetten of om de vogel met een tuigje of reiskooi mee naar buiten te nemen.

Een speelboom

Ook is het voor een blije vogel belangrijk om niet heel de dag in de kooi te zitten, een java boom of speelboom is hier uitermate voor geschikt. Heb je zelf geen budget om zo’n boom te kopen? Geen nood, je kan er ook altijd zelf één maken!

Wil je meer weten over het zelf maken van een speelboom voor kromsnavels, klik dan hier.

Goed gesocialiseerd

Een papegaai of parkiet is eigenlijk een wild dier. Door een goede socialisatie leren ze hoe ze moeten omgaan in een groep met mensen, dieren en andere situaties.

Kromsnavels die niet goed gesocialiseerd zijn zullen door elke nieuwe situatie een stressprikkel krijgen. Op lange termijn zal die stress zich opstapelen, wat tot gedragsproblemen leidt.

Een goede socialisatie is daarom een heel belangrijke factor voor een gelukkige vogel.

Wil je meer weten over het socialiseren van een kromsnavel, klik dan hier.

Voldoende slaap

Een mens heeft gemiddeld zo’n 8 uur slaap per dag nodig. Stel je eens voor dat je elke dag een uur te weinig zou slapen, dit zou toch een gigantisch effect op je humeur hebben?

Bij papegaaien en parkieten komt een slaaptekort jammer genoeg veel te vaak voor. Dit komt doordat een papegaai veel meer moet slapen dan een mens, namelijk zo’n 12 uur per dag.

De kromsnavels worden vaak in de woonkamer gehouden waardoor ze wakker blijven van het lawaai. Probeer er dus voor te zorgen dat je vogel zo goed mogelijk de 12 uur slaap kan halen.

Het beste is om de vogel in een aparte kamer te laten slapen, maar dit is niet altijd mogelijk. Het kan in dat geval al helpen om bijvoorbeeld om 20u in de avond een doek over de kooi te hangen en deze om 8u in de ochtend er weer af te halen. Probeer na 20u dan ook wat stiller te zijn om de vogel niet te veel te storen.

Dagelijks douchen

Kromsnavels leven van nature in gebieden waar de luchtvochtigheid velen malen hoger is dan hier in Nederland of België. De hoge luchtvochtigheid heeft veel voordelen om de veren in een goede conditie te houden.

Regelmatig douchen is daarom een noodzaak. Niet alleen om de veren mooi te houden zodat de vogel weer van zichzelf zou houden, maar het is ook een perfecte manier om je papegaai of parkiet even bezig te houden. Zo heeft de vogel weer een half uurtje minder tijd om te plukken en stimuleert het om de veren mooi te houden.

Wil je meer weten over het verzorgen van de veren en het douchen van kromsnavels, klik dan hier.

Voldoende verse lucht

De laatste jaren is het belang van verse lucht voor de gezondheid van kromsnavel, maar ook voor mensen, duidelijker geworden.

Papegaaien en parkieten zijn vogels die voor heel wat stof in huis kunnen zorgen. Regelmatig douchen helpt om dit stof te verminderen.

Ook het roken in huis met een kromsnavel is niet oké, dit zorgt voor heel wat gezondheidsproblemen zoals het ontwikkelen van verschillende soorten kanker, schade aan de luchtwegen. Daarnaast irriteert het ook de ogen en zorgt het voor een drogere huid.

Door rook verlaagt de luchtvochtigheid, dit is daardoor ook slecht voor een goede conditie van de veren.

Het is dus niet gezond voor de vogel en jezelf om in een huis vol stof en rook te leven, regelmatig verluchten en naar buiten gaan is daarom een goed idee. Overweeg ook om te stoppen met roken of dit enkel buiten te doen.

Wat zeker niet doen

Er zijn enkele zaken die je zeker niet mag doen als je het veren plukken wilt afleren. Eigenlijk komt het er op neer dat je de vogel weer goed moet doen voelen, alle vormen van negativiteit moet je vermijden.

Een kromsnavel straffen als hij plukt werkt niet en kan zelfs een omgekeerd effect hebben. De papegaai of parkiet kan verder in de negatieve spiraal afdalen en doen waaraan hij verslaafd is, namelijk veren plukken.

Ook het aandoen van een kraag is niet goed, een kraag zal voor frustraties zorgen en zoals je weet zijn frustraties net een oorzaak van het plukken. Het zal tijdelijk wel kunnen helpen om het plukken te stoppen, maar het is geen oplossing dat op lange termijn houdbaar is.

Sprays

Daarnaast zijn er in de gespecialiseerde winkels ook sprays ter verkrijgen die je op je kromsnavel kan spuiten. Het idee is dat deze sprays een stof bevatten, bijvoorbeeld knoflookolie, die de vogels niet lekker vinden. Hierdoor wordt het verenplukgedrag afgeremd.

De sprays zijn geen wondermiddel, het kan helpen als extra, maar het is niet voldoende om het probleem te laten stoppen. Alle basisbehoeften moeten worden voldaan.

Wanneer resultaten verwachten?

 Het is altijd een kwestie van uittesten om te weten wat wel of niet werk voor je vogel. Als je werkt aan de basisbehoeften, dan kan je kromsnavel alleen maar gezonder worden, dus dit is altijd goed!

De resultaten kan je pas merken na de volgende rui, want dan beginnen pas nieuwe veren te groeien. Het kan dus enkele maanden duren voordat de rui van start gaat en je dus verbetering zal merken.

Als er echt geen beterschap is of het probleem wordt enkel maar erger, dan is het zeker nodig om langs de vogelarts te gaan. De dierenarts kan de papegaai of parkiet volledig onderzoeken om de oorzaak te achterhalen, op die manier kan een gerichtere oplossing worden gevonden.

Verlies van veren door ziekten

Er zijn verschillende ziekten die regelmatig bij papegaaien en parkieten voorkomen. Sommige van deze ziekten, zoals bek en verenrot, kunnen ook tot verlies van de veren leiden.

Bij het aankopen van een papegaai of parkiet is het belangrijk dat er op deze ziekten is getest. Wil je hier meer over weten, klik dan hier.

Bek en verenrot

Bek en verenrot is een ziekte dat bij papegaaien en parkieten wordt veroorzaakt door een virus. Het virus doodt de cellen die als functie hebben om de veren en de snavel van de vogel op te bouwen.

Vogels met deze ziekten zullen hun veren verliezen, in gewicht afnemen, minder goed eten en slappe groene ontlasting krijgen.

Wil je meer weten over de ontlasting van kromsnavels, klik dan hier.

In elk geval moet dit door een dierenarts worden vastgesteld. De dierenarts kan verschillende tests uitvoeren om dit te achterhalen.

Verlies van veren door de rui

Het kan ook zijn dat de papegaai of parkiet veren verliest door de ruiperiode. In de rui verliezen de vogels hun veren en worden ze door nieuwe verse veren vervangen.

De rui komt ongeveer 1 tot 2 keer per jaar voor en is een stressvolle periode.

Wil je meer weten over het verzorgen van de veren en de rui, klik dan hier.

Ander probleemgedrag

Als er niet aan de basisbehoeften van de papegaai of parkiet wordt voldaan, dan kunnen er gedragsproblemen optreden. Naast het plukken van de veren kan de vogel ook beginnen met bijten en schreeuwen.

Bijten

Als een kromsnavel bijt, dan is dit meestal door angst, onrust en boosheid. De snavel wordt eigenlijk niet als wapen gebruikt.

Over bijten heb ik een heel artikel geschreven, zodat dit gedrag zo snel mogelijk kan worden aangepakt of voorkomen.

Wil je meer weten over hoe je bijtgedrag kan afleren of voorkomen, klik dan hier.

Schreeuwen

Lawaai maken is een bezigheid van een kromsnavel, maar enkel in de ochtend en avond schreeuwen normaal gedrag. Vanaf het moment dat de vogel ook vaak doorheen de dag schreeuwt spreekt men van probleemgedrag.

Wil je meer weten over het afleren en voorkomen van schreeuwen bij kromsnavels, klik dan hier.

Veelgestelde vragen

Waarom plukt een vogel zich kaal?

Een vogel plukt zich meestal kaai doordat hij/zij zich verveelt of door frustratie. Daarom is het noodzakelijk om eerst de basisbehoeften van de vogel aan te pakken, zoals voldoende slaap, een goede socialisatie. Ook de kooi moet ingericht zijn met voldoende speelgoed om verveling te voorkomen.

Waarom plukt mijn papegaai?

De reden waarom een papegaai plukt is meestal niet door een ziekte, maar door verveling en frustratie. Zorg er dus voor dat je papegaai voldoende te doen heeft om verveling te voorkomen. Ook regelmatig douchen heeft een goed effect op de veren.

Waarom wordt mijn parkiet kaal?

Een parkiet kan kaal worden door een ziekte, huisproblemen of door een gedragsprobleem. Meestal is de oorzaak dat je parkiet zich verveelt of gefrustreerd is. Zorg voor voldoende speelgelegenheid en variatie. Ook voldoende slaap en een goede voeding zijn van groot belang om de veren weer mooi te krijgen.

Vogelexpert.nl

Wij zijn het team van vogelexpert, dé onafhankelijke vogel-website voor papegaaien, parkieten en kippen van Nederland en België. Door onze kennis te delen, willen we helpen om het leven van vele vogels en pluimvee in gevangenschap te verbeteren!

Recente Artikels